Savaş Bölgelerinden Yapılacak Ticarete İlişkin Sigorta Hususunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Karadeniz’de artan ticari riskler beraberinde sigortanın önemini bir kez daha ortaya çıkarmış bulunuyor. Ancak her sigorta poliçesi düşünüldüğü gibi her hasarı karşılamıyor. Bu sebeple alıcı veya satıcı olduğunuza veya sigortayı kimin yaptırdığına bakmaksızın aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekir.

Enstitü Kargo Sigortası (Institute Cargo Clauses)

• GAFTA/FOSFA Maddeleri: Tahıl, standart Tahıl ve Yem Ticaret Birliği (GAFTA) sözleşmeleri kapsamında işlem görüyorsa sigorta özellikle standart GAFTA sigorta şartlarına uygun olmalıdır. Bunlar genellikle ICC maddelerini içerir, ancak uluslararası tahıl ticaretine özel olarak uyarlanmış ek maddeler de içerir.
• ICC (A) “Tüm Riskler”: Institute Cargo Clauses A 1.1.09, tarım ürünleri için en kapsamlı ve önerilen teminattır. Tahıl için kritik öneme sahip olan bu teminat, dış etkenlerden kaynaklanan fiziksel kayıp veya hasarı kapsar; çünkü tahıl, taşıma sırasında su hasarına, yoğuşmaya (terlemeye), ısınmaya ve kirlenmeye karşı oldukça hassastır. Lütfen sigorta poliçenizin özel şart ve koşullarını da kontrol ederek teminat genişletmeleri veya istisnaları olup olmadığını inceleyin.

Savaş ve Grev Riskleri Teminatı

• Grev Maddeleri (Kargo): Grevciler, lokavta uğrayan işçiler veya terör eylemleri nedeniyle oluşan fiziksel kayıp veya hasarı kapsar.
• Savaş Maddeleri (Kargo): Standart kargo sigortası, savaş eylemlerini, deniz mayınlarını ve düşmanlıkları kesinlikle kapsam dışı bırakır. Devam eden çatışma ve Karadeniz’de seyreden dökme yük gemilerine yönelik son grevler göz önüne alındığında bu rota için ayrı bir savaş riski teminatı almak kesinlikle zorunludur.

Yaptırımlara Uygunluk ve İstisnalar

• Yaptırım Sınırlama ve İstisna Maddesi: Kargo Rusya’dan yüklendiği için, uluslararası sigortacılar ve reasürörler ekonomik yaptırımlara ve fiyat sınırlarına sıkı bir şekilde uyulmasını şart koşacaktır. Poliçeniz, işlemin, geminin ve ilgili bankacılık kuruluşlarının Rus ihracatına karşı mevcut uluslararası yaptırımları ihlal etmediğini kanıtlayan bir ifade içermelidir. Lütfen sigortacınızdan söz konusu sevkiyat için sigorta kapsamını ve yaptırımlara uygunluğu özellikle teyit eden bir ek madde talep edin.

Gemi ve Taşıyıcı Sigortaları (Kiralayan/Alıcı İçin)

• Kiralayanın Sorumluluk Sigortası (Charterer’s Liability Insurance): Gemiyi kiralıyorsanız (örneğin, sefer kiralama veya zaman kiralama kapsamında) bu sigorta sizi gemi sahibine karşı yükümlülüklerden (örneğin, kargodan kaynaklanan gövde hasarı) veya bekleme ücreti anlaşmazlıklarından korur.
• P&I (Koruma ve Tazminat) Doğrulaması: Taşıyıcı geminin, geminin denize elverişsizliği nedeniyle tahılın hasar görmesi durumunda oluşabilecek yük talepleri de dâhil olmak üzere üçüncü şahıs sorumluluklarını kapsayan bir International Group (IG) kulübü veya muteber bir P&I sigortasına sahip olduğundan emin olun.

Sorumluluğu Belirleyen Incoterms Kuralları

• FOB (Gemide Teslim)/CFR: Tahılın Rus limanında gemiye yüklendiği andan itibaren sigortayı ayarlama sorumluluğu size (Türk alıcıya) aittir.
• CIF (Maliyet, Sigorta, Navlun)/CIP: Rus satıcı, sözleşme gereği deniz nakliyat sigortasını yaptırmakla yükümlüdür. Sözleşmenin ICC (A) şartlarını öngördüğünden ve “savaş riskleri”ni açıkça kapsadığından emin olun.

Son olarak, unutmamak gerekir ki sigorta sizin ticari ortağınız değildir ve başlı başına kâr amacı güden bir ticari kuruluştur. Kısacası, tacir olarak tedbirli ve basiretli davranma yükümlülüğünüzün devam ettiğini hatırlamak önemlidir.

İletişim