JWLA-035 – Karadeniz’e İlişkin Alan Tanımında Önemli Değişiklik

Lloyd’s Market Association (LMA) ve International Underwriting Association (IUA) bünyesindeki Joint War Committee (JWC), 16 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı JWLA-035 ile Karadeniz’e ilişkin listeli alan (listed area) tanımında önemli bir değişikliğe gitmiştir.

Söz konusu değişiklik, Karadeniz’de sefer yapan gemilerin savaş rizikoları sigortası, ek prim yükümlülükleri, sefer planlaması ve charterparty kapsamındaki hak ve sorumlulukları bakımından önem taşımaktadır.

Karadeniz Bölgesi için Alan Tanımı

JWLA-035 kapsamında daha önce kullanılan koordinat bazlı Karadeniz tanımı kaldırılmış ve yerine aşağıdaki tanım getirilmiştir:

“Black Sea excluding territorial waters of adjoining countries other than Russia and Ukraine.”

Buna göre Karadeniz’in tamamına yakını listeli alan kapsamına alınmış; Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan’ın kara suları kapsam dışında bırakılmıştır. Rusya ve Ukrayna kara suları ise listeli alan içerisinde kalmaya devam etmektedir. Azak Denizi ile Ukrayna’nın belirli iç suları, Rus kontrolündeki bölgeler ve Kırım’a ilişkin mevcut düzenlemeler de JWLA-035 kapsamında varlığını sürdürmektedir.

Değişikliğin Seferler Açısından Önemi

Önceki düzenlemede Karadeniz’in güney kesiminde önemli bir alan listeli alan dışında kalmaktaydı. Bu nedenle Türk Boğazları üzerinden Karadeniz’e çıkan veya Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan limanlarına sefer yapan bazı gemiler, izledikleri rotaya bağlı olarak listeli alana girmeden seyir gerçekleştirebiliyordu. JWLA-035 ile bu durum önemli ölçüde değişmiştir.

Yeni tanım uyarınca, İstanbul Boğazı’ndan Karadeniz’e çıkan bir geminin Türkiye kara sularını terk etmesiyle birlikte listeli alana girmesi söz konusu olabilecektir. Benzer şekilde Bulgaristan, Romanya veya Gürcistan limanının kendisi ve ilgili devletin kara suları listeli alan dışında bulunsa dahi, söz konusu limana ulaşmak için izlenen rota listeli alan içerisinden geçebilir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca varış limanına göre değil, geminin fiilen izleyeceği rota ve kara suları sınırları dikkate alınarak yapılmalıdır.

Savaş Rizikoları Sigortasına Etkisi

Bir bölgenin JWC tarafından listeli alan olarak belirlenmesi, o bölgeye sefer yapılmasını yasaklamamakta ve tek başına sigorta teminatının sona erdiği anlamına gelmemektedir. Bununla birlikte, ilgili bölgeye giriş savaş rizikoları sigortacıları açısından artan risk teşkil edebileceğinden, poliçe şartlarına bağlı olarak aşağıdaki işlemler gerekebilir:

• sefer bazında onay,
• breach cover düzenlenmesi,
• sigortacıya önceden bildirim,
• additional premium (AP) ödenmesi,
• ilave teminat şartlarının kabul edilmesi.

Bu nedenle Karadeniz seferi planlayan armatör ve işletmecilerin, sefere başlamadan önce mevcut Hull War ve ilgili diğer savaş rizikoları poliçelerinin şartlarını kontrol etmeleri önem taşımaktadır. Özellikle poliçede hangi JWLA listesinin esas alındığı, cancellation/reinstatement hükümleri, listeli alana giriş için öngörülen bildirim süreleri, ek prim şartları ve coğrafi seyir limitleri incelenmelidir.

JWLA-035’in 16 Eylül 2026 tarihinde yayımlanmış olması, yeni listenin bütün poliçeler bakımından aynı tarihte otomatik olarak yürürlüğe girdiği anlamına gelmemektedir. Yeni listenin ilgili poliçeye hangi tarihte ve hangi mekanizma ile uygulanacağı, poliçe hükümleri ve sigortacı tarafından yapılan bildirimler çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Operasyonel Açıdan Dikkat Edilmesi Gerekenler

Karadeniz’de hâlen bulunan veya Karadeniz’e sefer yapması planlanan gemilerin mevcut pozisyonları ve planlanan rotaları JWLA-035 kapsamında yeniden değerlendirilmelidir. Özellikle Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan limanlarına yapılacak seferlerde limanın listeli alan dışında bulunması tek başına yeterli değildir. Geminin söz konusu limana ulaşırken listeli alana girip girmediği ayrıca kontrol edilmelidir.

Kıyı seyrinin ilgili devletin kara suları içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyorsa, rotanın önceden sigortacı ile teyit edilmesi ve gerektiğinde AIS kayıtları, passage plan, ECDIS kayıtları ve diğer seyir kayıtlarıyla doğrulanabilir olması önem taşımaktadır.

Charterparty Sözleşmeleri Bakımından Değerlendirme

JWLA-035 değişikliğinin mevcut ve yeni charterparty sözleşmeleri bakımından da sonuçları bulunmaktadır. Özellikle CONWARTIME, VOYWAR veya benzeri savaş rizikosu klozları bulunan sözleşmelerde aşağıdaki hususlar dikkatle değerlendirilmelidir:

• sigorta teminatının mevcudiyeti,
• alternatif rota ve deviation hükümleri,
• mürettebat için doğabilecek ilave ücret ve bonuslar,
• ek savaş rizikosu primlerinin hangi tarafça karşılanacağı,
• sigortacıların taleplerinden kaynaklanan ek masrafların taraflar arasındaki dağılımı,
• armatörün savaş rizikosu bulunan bölgelere ilişkin sefer emirlerini reddetme hakları.

Özellikle varış limanının listeli alan dışında olmasına rağmen geminin bu limana ulaşmak için listeli alan içerisinden geçmesinin gerektiği seferlerde, Additional Premium ve diğer ek maliyetlerin charterparty kapsamında hangi tarafça karşılanacağı ayrıca önem kazanacaktır.

Römorkaj, Kurtarma ve Dead-Ship Operasyonları

Yeni coğrafi tanım, Karadeniz’de gerçekleştirilecek römorkaj, kurtarma, enkaz kaldırma ve dead-ship towage operasyonları açısından da ayrıca dikkate alınmalıdır. Bu tür operasyonlarda gemi veya römorkun standart ticari seferlerden daha uzun süre riskli bölgede bulunabilmesi ve operasyon rotasının farklılık gösterebilmesi nedeniyle, savaş rizikosu teminatının operasyon bazında sigortacıdan teyit edilmesi uygun olacaktır.

Gerektiğinde operasyon planı, planlanan rota, tahminî süre, römorkör ve çekilen gemiye ilişkin bilgiler ile contingency plan sigortacılara sunularak sefer bazında teminat ve ek prim şartlarının önceden belirlenmesi tavsiye edilmektedir.

Armatör ve İşletmecilere Tavsiyeler

Karadeniz’e sefer yapan veya sefer planlayan armatör ve işletmecilerin JWLA-035 değişikliğini dikkate alarak mevcut savaş rizikoları poliçelerini ve planlanan seferlerini yeniden değerlendirmeleri gerekmektedir.

Sefere başlamadan önce geminin planlanan rotasının yeni listeli alan sınırlarıyla karşılaştırılması, poliçede öngörülen bildirimlerin zamanında yapılması ve gerektiğinde sigortacıdan ek prim ve teminat teyidinin yazılı olarak alınması önem taşımaktadır. Aynı şekilde, charterparty kapsamında ek savaş primi, mürettebat maliyetleri veya diğer ilave giderlerin doğabileceği seferlerde ilgili sözleşme hükümlerinin sefer emri kabul edilmeden önce değerlendirilmesi uygun olacaktır.

JWLA-035, Karadeniz’deki savaş rizikosu değerlendirmesinde önemli bir coğrafi değişiklik meydana getirmiştir. Daha önce listeli alan dışında gerçekleştirilebilen bazı seferler, yeni düzenleme kapsamında artık Türkiye, Bulgaristan, Romanya veya Gürcistan kara sularının terk edilmesiyle birlikte listeli alana giriş sonucunu doğurabilecektir. Bu nedenle geminin fiilî rotası, ilgili savaş rizikosu poliçesi, sigortacıların özel şartları ve charterparty hükümleri birlikte dikkate alınarak her seferin kendi özelinde değerlendirilmesi tavsiye edilmektedir.

İşbu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup her somut olayın ilgili sigorta poliçesi, charterparty hükümleri ve sefer şartları çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

İletişim