Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Bilgi Notu

6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Değişiklik Yönetmeliği) ile çevre yönetimi hizmetlerinin asgari süresi ve bedeli, çevre mevzuatına aykırılıkların bildirilmesi ve çevre danışmanlık firmalarının taşıması gereken şartlar başta olmak üzere çeşitli değişiklikler yapılmıştır. Değişiklikler yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Tersaneler Bakımından Kapsam

Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-2 m.3.20 uyarınca, gemi inşa ve/veya bakım-onarım yapılan ve/veya 20 m ve üzerinde yat/tekne inşa ve/veya bakım-onarım yapılan tersaneler EK-2 kapsamında yer almaktadır. Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) madde 5/2 uyarınca “(2) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-2 listesinde yer alan işletmeler; en az bir personeli sürekli istihdam etmek veya Bakanlıktan yeterlik belgesi alarak çevre yönetim birimlerini kurmak veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.” Bu nedenle, söz konusu kapsamda bulunan ve çevre yönetimi hizmetini çevre danışmanlık firmasından alan tersaneler yeni düzenlemelerden doğrudan etkilenmektedir.

Asgari Hizmet Süresi ve Bedeli

Değişiklikle çevre yönetimi hizmeti alınması gereken asgari süreler belirlenmiştir. Buna göre EK-1 kapsamındaki işletmeler ayda en az iki iş günü, EK-2 kapsamındaki işletmeler ise ayda en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır. EK-1 ve EK-2 dışında bulunmasına rağmen çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler için de asgari süre bir iş günüdür. Bakanlık, işletmenin kirleticilik riski ve kapasitesini göz önüne alarak gerekli gördüğü hâllerde bu süreleri değiştirebilme yetkisini haizdir.

Dolayısıyla, EK-2 m.3.20 kapsamındaki tersaneler bakımından asgari hizmet süresi ayda bir iş günüdür.

Çevre danışmanlık firmaları tarafından uygulanacak aylık asgari hizmet bedeli şu şekilde belirlenmiştir:

• EK-1 işletmeleri için sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli aylık net asgari ücretin 3/4’ü,
• EK-2 işletmeleri için aylık net asgari ücretin 1/2’si.

Bu tutara, işletmenin geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesinde bulunan her bir çevre izni veya çevre lisansı konusu için ayrı ayrı Bakanlıkça belirlenen ilgili birim fiyatının %5’i eklenecektir.

Bu kapsamda EK-2’de bulunan bir tersanenin aylık asgari danışmanlık bedelinin hesabında net asgari ücretin 1/2’si esas alınacak ve varsa çevre izin/lisans konularına ilişkin ilave tutarlar buna eklenecektir.

Mevcut Sözleşmeler

Değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce çevre danışmanlık firmalarıyla imzalanmış sözleşmelerin 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesine uygun şekilde yenilenmesi gerekmektedir. Ancak mevcut sözleşmedeki bedelin yeni düzenlemeye göre hesaplanacak asgari bedele eşit veya bu bedelin üzerinde olması hâlinde sözleşmenin yenilenmesi gerekmemektedir. Bu nedenle mevcut çevre danışmanlık sözleşmelerindeki bedellerin yeni tarife üzerinden kontrol edilmesi önem taşımaktadır.

Aykırılık ve Uygunsuzlukların Bildirilmesi

Değişiklikle birlikte çevre mevzuatına ilişkin “aykırılık” ve “uygunsuzluk” kavramları birbirinden ayrılmıştır. ÇED değerlendirmesinin yaptırılmaması, gerekli değişikliklerin mevcut ÇED karar veya görüşleri kapsamında bildirilmemesi, gerekli geçici faaliyet belgesi veya çevre izni/çevre izin ve lisans belgesi olmaksızın faaliyette bulunulması ve gerekli izin/lisans başvuru süreçlerinin başlatılmaması gibi durumlar “aykırılık” kapsamında değerlendirilmektedir.

Tespit edilen aykırılığın aylık faaliyet raporuna işlenmesi gerekmekte olup işletmenin 30 gün içerisinde aykırılığın giderilmesine yönelik resmî başvuru sürecini başlatmaması hâlinde durum yetkili makama bildirilecektir. “Aykırılık” kapsamına girmeyen diğer çevre mevzuatı ihlallerinin ise 90 gün içerisinde giderilmesi gerekmektedir. Uygunsuzluğun bu süre içerisinde giderilmemesi hâlinde sürenin sona ermesinden itibaren en geç 10 gün içerisinde yetkili makama bildirim yapılacaktır.

Bu düzenleme tersaneler açısından özellikle önem taşımaktadır. Zira çevre danışmanlık hizmeti kapsamında tespit edilen belirli ihlaller artık yalnızca işletme içinde takip edilen bir husus olmayıp öngörülen sürelerde gerekli işlemlerin yapılmaması hâlinde yetkili makama bildirim konusu olabilecektir.

Çevre Danışmanlık Firmalarına İlişkin Yeni Şartlar

Çevre danışmanlık firmalarının en az beş tam zamanlı personel istihdam etmesi ve bu personelin 4/5’inin çevre mühendisi olması gerekmektedir. Ayrıca firmaların Çevre Mühendisleri Odasından alınmış geçerli büro tescil belgesine sahip olması ve ortaklık paylarının %50’sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip ortaklarda bulunması şartları getirilmiştir.

Mevcut çevre danışmanlık firmalarının büro tescil belgesi şartını 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sağlamaları gerekmektedir. Ortaklık yapısına ilişkin yeni şart ise mevcut firmalarda belirli istisnalar saklı kalmak üzere satış yoluyla ortaklık yapısının değiştirilmesi hâlinde uygulanacaktır.

Tersaneler Bakımından Önerilen Aksiyonlar

Değişiklik kapsamında, çevre yönetimi hizmeti alan tersaneler bakımından aşağıdaki adımların atılması uygun olacaktır:

1. Hizmet alınan çevre danışmanlık firmasının yeni yeterlik şartlarına uyum durumunun takip edilmesi
2. Tesisin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamındaki güncel statüsünün ve çevre izin/lisans konularının kontrol edilmesi
3. Çevre danışmanlık sözleşmesinin aylık hizmet süresinin EK-2 için öngörülen en az bir iş günü şartını karşılayıp karşılamadığının incelenmesi
4. Özellikle ÇED ve çevre izin/lisans süreçlerinde tespit edilebilecek aykırılık ve uygunsuzlukların yeni 30 ve 90 günlük süreler dikkate alınarak takip edilmesi
5. Mevcut danışmanlık bedelinin yeni asgari tarife ile karşılaştırılması ve asgari bedelin altında kalması hâlinde sözleşmenin 1 Ocak 2027 tarihine kadar yenilenmesi

Sonuç olarak, değişiklik tersaneler bakımından özellikle çevre danışmanlığı sözleşmelerinin hizmet süresi ve bedelinin gözden geçirilmesini ve çevresel aykırılıkların giderilmesine ilişkin iç takip süreçlerinin yeni bildirim süreleri doğrultusunda güncellenmesini gerektirmektedir.

İletişim Bilgileri