Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelikte Yapılan Değişiklikler

13 Ekim 2026 tarihli ve 33399 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Değişiklik Yönetmeliği) ile 16 Temmuz 2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) kapsamında çeşitli değişiklikler yapılmıştır.

Değişiklik Yönetmeliği ile tehlikeli maddelerin demir yoluyla taşınmasında uygulanacak idari yaptırımlar yeniden düzenlenmiş, denetim yetkisine ilişkin hükümler güncellenmiş ve eğitim belgelerine yönelik bazı yükümlülükler değiştirilmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin dayanak hükümleri ile ilgili kamu kurumlarına yapılan atıflar yürürlükteki mevzuat ve idari teşkilat yapısına uyumlu hâle getirilmiştir.

İdari Para Cezalarının Yeniden Düzenlenmesi

Değişiklik Yönetmeliği’nin 8. maddesiyle Yönetmeliğin idari yaptırımları düzenleyen 31. maddesinin birinci fıkrası yeniden düzenlenmiştir.

Bu kapsamda, Yönetmelikte öngörülen yükümlülüklerin ihlali hâlinde 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamesi’nin 28/A maddesi uyarınca uygulanacak idari para cezaları açık tutarlarla belirlenmiştir.

Yeni düzenlemeye göre, Yönetmeliğin 22. maddesinin yedinci fıkrasına aykırı hareket eden gönderen ve taşımacılar hakkında 4.263.586 TL idari para cezası uygulanacaktır. Bu tutar, Yönetmeliğin değiştirilen 31. maddesinde öngörülen en yüksek idari para cezasını oluşturmaktadır.

Ayrıca, Yönetmeliğin 5. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden gönderen ve taşımacılar için 170.903 TL, altıncı fıkrasına aykırı hareket edenler için ise 854.588 TL idari para cezası öngörülmüştür.

Faaliyet belgesi almadan taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişiler hakkında 17.932 TL idari para cezası uygulanacaktır. Bunun yanında, RID Kısım 6 hükümleri uyarınca yetkili kuruluşlar tarafından gerekli test, muayene ve sertifikalandırma işlemleri yapılmamış yük taşıma birimlerinin tehlikeli madde taşımacılığında kullanılması hâlinde gönderen, dolduran ve taşımacıya her bir yük taşıma birimi için 85.437 TL idari para cezası verilmesi düzenlenmiştir.

Tehlikeli madde güvenlik danışmanı istihdam etmeyen veya bu hizmeti almayan işletmeler hakkında ise 170.903 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Öte yandan, Yönetmeliğin 31. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında idari para cezası uygulanması hâlinde ilgili ihlal giderilinceye kadar vagon ve/veya trenin güvenli bir alanda bekletilmesi ve seferin devamına izin verilmemesi öngörülmüştür.

Bu düzenleme, ilgili işletmeler bakımından yalnızca idari para cezası riskini değil, taşıma faaliyetinin durdurulmasından kaynaklanabilecek operasyonel gecikmeleri ve sözleşmesel sorumlulukları da gündeme getirmektedir.

Denetim Yetkisine İlişkin Değişiklikler

Değişiklik Yönetmeliği’nin 4. maddesiyle Yönetmeliğin denetim usulünü düzenleyen 26. maddesinin ikinci fıkrası değiştirilmiştir.

Yeni düzenleme uyarınca Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, denetim faaliyetlerini kendi personelinin yanı sıra 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yetkilendirilen ve Yönetmeliğin 27. maddesinde belirtilen kamu kurum veya kuruluşları aracılığıyla da gerçekleştirebilecektir.

Bu değişiklikle, denetim faaliyetlerinde görev alabilecek kurum ve kuruluşlara ilişkin hukuki çerçeve açıklığa kavuşturulmuş ve Bakanlığın denetimlerini yetkilendirilmiş diğer kamu kurum veya kuruluşları eliyle yürütmesine ilişkin düzenleme güncellenmiştir.

Eğitim Belgelerine İlişkin Yükümlülüğün Değiştirilmesi

Değişiklik Yönetmeliği’nin 3. maddesiyle, Yönetmeliğin 14. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde değişiklik yapılmıştır.

Bu kapsamda, ilgili hükümde yer alan eğitim belgelerinin gerektiğinde Bakanlığa ibraz edilmesine ilişkin ifade yürürlükten kaldırılmıştır.

Bununla birlikte, söz konusu değişiklik eğitimlerin sağlanmasına yönelik yükümlülüğü ortadan kaldırmamaktadır. Dolayısıyla ilgili işletmelerin eğitim yükümlülüklerine uygun hareket etmeye devam etmesi gerekmektedir.

Mevzuat Dayanaklarının ve Kurumsal Atıfların Güncellenmesi

Değişiklik Yönetmeliği ile Yönetmeliğin hukuki dayanağını düzenleyen 3. maddesi yeniden düzenlenmiş; Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşme’nin (COTIF) C Ana Eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID), 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 477. ve 497. maddelerine atıf yapılmıştır.

Ayrıca Yönetmelikte yer alan eski Bakanlık ve ilgili birim adları, mevcut idari teşkilat yapısına uygun şekilde güncellenmiştir.

Yürürlük Tarihi

Değişiklik Yönetmeliği’nin 11. maddesi uyarınca düzenleme, 13 Ekim 2026 tarihinde yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Değerlendirme

Değişiklik Yönetmeliği, tehlikeli maddelerin demiryoluyla taşınması alanındaki idari yaptırımların yeniden belirlenmesi ve denetim süreçlerinin güncellenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Özellikle gönderene, taşımacıya, doldurana, demir yolu tren işletmecisine ve diğer ilgili işletmelere farklı yükümlülükler kapsamında idari para cezaları uygulanabilmesi, taşıma faaliyetlerinde sorumlulukların açık biçimde belirlenmesini gerekli kılmaktadır.

Bu kapsamda, tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetinde bulunan işletmelerin faaliyet belgelerini, yük taşıma birimlerine ilişkin test ve sertifikalandırma kayıtlarını, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerini ve personel eğitim süreçlerini güncel düzenlemeler çerçevesinde gözden geçirmeleri önem taşımaktadır.

Ayrıca, belirli ihlallerde vagon veya trenin seferine devam etmesine izin verilmemesi, taşıma sözleşmelerinden doğabilecek gecikme, ek maliyet ve sorumluluk ihtilafları bakımından da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle taşıma organizasyonunda görev alan tarafların mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerinin sözleşmelerde açık şekilde düzenlenmesi, uyum süreçlerinin belgelenmesi ve operasyonel denetim mekanizmalarının güncel mevzuat doğrultusunda değerlendirilmesi uygun olacaktır.

İrtibat Bilgileri